SÖZÜN DİNLENSİN İSTİYORSAN INFLUENCER MI OLMALISIN?


Eylül Ateşli

Nöropazarlama Yüksek Lisans


Özet:

Bu makalede postmodern olarak adlandırılan dönemimizde kişisel markaların yeni medyadaki rolleri incelenmektedir. Influencer olarak hayatımıza giren bu yeni terimin kişisel markaların yeni medyadaki uzantısı olup olmadığı sorusu analiz edilmektedir. Literatür taraması yapılan bu araştırmadaki verinin elde edilmesinde makalelerden ve ders kitaplarından faydalanılmıştır. Bu araştırma sosyal medyada kullanıcı sayıları yüksek olan influencerların dijital pazarlama üzerindeki etkilerinden yola çıkarak yapılmaktadır. Yeni medyadaki kişisel markaların influencerlar olduğu gözlemlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Influencer, kişisel marka, yeni medya


Yeni Bir Dönem

İnsanlık 21. Yüzyıl itibariyle yeni bir döneme girmiştir. Bu dönem yeni bir toplumsal yapı meydana getirmektedir. Bu yeni dönemin isimleri post modern toplum, enformasyon toplumu, endüstri sonrası toplum ve bilgi toplumu olarak geçmektedir. (Birsen 2015, 27)

Postmodern modernin yeni, çağdaş ve zamaneliğini belirten bir kavram olarak açığa çıkmaktadır. Postmodern tanımı kalıcılıktan ziyade geçicilik kavramı üstünde durmaktadır. Toplumsal noktalara bakıldığında modern toplumun üretim yönü ön plandayken, postmodern toplum tüketim yönüne kaymaktadır. Postmodern toplumdaki bireyler vazgeçmekten korkmayacağı, uçucu, marjinal kimliklerle var olmaktadır. Bu dönemde modernin şimdi’si terk edilmekte , şimdiye aktüellik kazandırılmaktadır. Sanki hep şimdi olmuş, her şey şimdi başlamış gibi bir durum söz konudur.

Postmodern bir toplum müstehcen, görünür, açık seçiktir ve daima hareket halindedir… Postmodern toplumda kişisel doyum ve tüketim dışında zahmete değecek bir değer/anlam taşıyan bir şey bulunmamaktadır. Kişisel doyum ve tüketimi de birey kendisi değil reklamlar, pazarlama taktikleri sağlamaktadır. Birey kendisinden yola çıkarak ürüne yönelmemekte , üründen yola çıkarak, kendine varlık ya da var olma hali sağlamaktadır.

( https://www.arthipo.com/artblog/sanat-felsefesi/postmodern.html)

Üretimin fiziksel araçları yerini mental aktivitenin ortaya çıkardığı bilgeye bırakmaktadır. Yeni güç bilgi olarak gözükmektedir. (http://bilgitoplumu.blogspot.com.tr/2006/10/sanayi-sonrasi-toplum-kuramlari.html)

Bilginin üretilmesinin , depolanmasının, dağıtılmasının ön planda olduğu toplum türü bilgi toplumudur. Bilgi toplumu ekonomi de , teknoloji de , sosyal yaşamda bir çok değişiklikliğe neden olmaktadır.

• Ekonomik Yapıdaki Dönüşüm: Bu dönemde mal üretiminden , hizmet üretimine doğru bir kayma gözlemlenmektedir. Bilimsel AR-GE, eğitim, bilgisayar, sosyal hizmetler bu dönemde ön plana çıkmaktadır.

• Yükselen Yeni Sınıflar: Bilginin artan önemiyle beraber gücün yapısı da değişmektedir. ‘Bilgi işçisi’ olarak adlandırabileceğimiz bilim adamları, öğretmenler, mühendisler, teknisyenlerin rolü önem kazanmaktadır.

• Bilginin artan rolü: Bilgiye yatırım yapanlar başarılı olmaktadır.

• Bilişim Teknolojisi: Bu dönemde en önem verilen alan bilişim teknolojileridir. Bilişim teknolojilerinin toplum yaşamına soktuğu yeni medya internettir. (Birsen 2015, 28)

Yeni Medya

1990 yılında intenetin toplum yaşamına girmesiyle birlikte medya dünyasıda büyük bir değişim yaşamıştır. Bu dönemin öncesinde kitle iletişim araçları geleneksel medya olarak adlandırılmaktadır. Yeni medya izlerkitle edilgen değil etkin rol almaktadır. İzlerkitle özgür bir şekilde istediği zaman içeriğe ulaşmakta ve kullanmaktadır. Aynı zamanda içerik yaratmakta ve olan içeriklere katkı sağlamakta, iletmektedir.

Geleneksel medyadan yeni medyaya dönüşümü yaratan temel nokta yakınsamadır. Yakınsama bir araya gelme anlamında kullanılmaktadır. Ortak bir dijital dil ve ortak iletim ağları kullanılması ile yakınsama sağlanmaktadır. (İspir 2015, 15) Yakınsamayla birlikte medyalar kazandıkları yeni bağlantı yetenekleri sayesinde yepyeni bir model oluşturmaktadır. (Yanık, 2015)

İnternet dolayısıyla yakınsama yapabilen her medya yeni medyaya dönüşmektedir. Postmodernizmin yükselişi, küreselleşme, coğrafi-politik düzenin değişimi,bilgi çağına geçmemiz bu dönüşümde etkili olmaktadır.

Bu değişmeler yeni medyaya geçişi sağlamasının yanı sıra yeni medyanın karakterini de belirlemektedir.

Dominant bir karakter olarak yeni medyalar sadece iletişim altyapılarını değil, insanları, işletmeleri, endüstrileri, uluslararası regülasyonları, politikaları ve hatta yönetimleri bile birbirine yakınsayarak dönüşümü sürekli hale getirmekte ve yeni olmayı temel bir koşul olarak ortaya koymaktadır. (Yanık, 2014).

Yeni medyadaki yeni sözcüğü sadece medyanın değil tüm sistemin dönüştüğünün ifade etmektedir. Özellikle iletişim alanında büyük değişimler gözlemlenmektedir. (Yanık 2016, 901) Bu değişim ; sosyal kimlikten bağımsız iletişim, paylaşım, demokratikleşme, bilgeye hızlı ve kolay ulaşım, kendine has bir iletişim olarak sıralanmaktadır. (Birsen 2015, 27)


Yeni Medyada İletişim

Yeni medya ortamlarında iletişim üretenler ve kullananlar arasında gerçekleşmektedir. Etkileşimsellik, yayılım, sanallık özellikleriye bambaşka bir dünyanın kapılarını aralamaktadır.

Etkileşimsellik özelliğiyle yeni medya, kullanıcılara seçici bir biçimde içerik oluşturma, arama, paylaşma ve diğer bireyler ya da gruplarla etkileşime girme imkanını, geleneksel medyanın sağlayamayacağı ölçüde vermektedir.

Yayılım özelliği arayüzdeki etkileşimin yüzyüze iletişimden ve kitle iletişim sürecinden daha geniş yaygın olma özelliği ile ilişkilendirilmektedir. (Öztürk 2015, 102)

Sanallık yapay zeka ile bir araya geldikleri ve karşılaştıkları mekan ve deneyim olarak tanımlanmaktadır.(Öztürk 2015, 103) Sanal deneyim gerçeklikten bağımsız değildir. Sanal mevcudiyet ve birlikte mevcudiyet dolayımla yoluyla bir yerde olma duygusu ve başkalarıyla birlikte olma duygusu vermektedir.

Facebook, Instagram, Facebook, LinkedIn, Twitter, Youtube, Daily Motion, Vimeo, Blogspot, Wordpress, Thumbler gibi yeni medya ortamları sosyal medya olarak geçmektedir. Sosyal medya gün geçtikçe popülelleşmektedir. Bireyler etkileşimsellik, yayılım, etkileşim gibi özellikleriyle giderek daha fazla sosyal medyada bir araya gelmektedirler. (Öztürk 2015, 115)

İnsan olduğu yerde pazarlama da olacağı için bu yeni etkileşim ortamı reklam, pazarlama dünyasının da dinamiklerini etkilemektedir. Dijital marketing, İnfluencer marketing gibi kavramlar yeni medyayla beraber hayatımıza girmektedir.

Dijital pazarlama, tüm pazarlama uygulamalarını dijital ortamda gerçekleştiren, bu yöntemi uygularken dijital kanalları kullanan pazarlama yöntemidir. Influencer marketing de dijital pazarlamanın önemli dijital kanallarından biri olmakta ve her geçen gün etkisini arttırmaktadır. (Bulunmaz 2016, 357)


Influencer

Sosyal Medya Kanallarında (Youtube, Periscope, Twitter, Facebook, Instagram gibi) yüksek takipçisi olan kişilerin bir ürün ya da marka hakkında düşündüklerini, deneyimlerini takipçilerine aktarmasına influencer marketing denmektedir.

CreatorDen tarafından yayınlanan rapora göre Influencer Marketing pazarı 1.1 milyar dolardan, 1.5 milyar dolara büyümektedir. Türkiye pazarı ise 30 milyon lira olarak gözükmektedir. %48 oranıyla Instagram influencer marketing faaliyetlerinin kullanım yeri olarak başı çekmektedir. Facebook %21 , Youtube %16 , Twitter %15 oranlarıyla instagramı takip etmektedir.

Markalarda bu popülelliği takip etmekte ve bütçelerinde influencer marketing için yer ayırmaktadır. Çalışma yapan markaların 1 yılda 100 bin TL’den fazla bütçe harcamakta olduğu, 5 bin TL’ye kadar bütçe ayıran markalarının ise %32 oranında olduğu açıklanmaktadır. (http://boden360.com/influencer-marketing-nedir/)

Influencer marketingin öneminin artmasıyla sosyal medya fenomenleri de hızla artmaktadır. Influencerlar sosyal medya fenomenleridir. Dijital dünyada kişisel marka olarak da tabir edilebilmektedirler.


Peki kişisel marka olmak nedir?

Kiş̧isel marka olmak, farklı olmakla ilintilidir. Kişi faaliyet gösterdiği alanda kendini diğerlerinden ne kadar farklı olursa o kadar toplumun benimsediği, örnek aldığı biri başka bir söylemle kiş̧isel markası olmaktadır. Kişisel marka, kişilere öne çıkma yeteneği vermektedir Toplumdaki kiş̧iler benimsedikleri, marka olarak gördükleri kiş̧ileri örnek alırlar ve onların gösterdikleri davranış̧ları göstermeye çalış̧ırlar, bir nevi onları taklit ederler.

Kiş̧isel markayı oluş̧turan unsurlar kişisel değerler, yönetim becerileri, iletişim, kişisel farkındalık, kişilik, kişisel imaj, hedefler ve fiziksel yapı olarak sıralanmaktadır.

Toplumda kişisel marka olan kişiler; sadece kendi yaşamlarının sorumluluğunu üstlenmemektedir. Kanaat önderliği yapmakta toplumun önünden giderek onlara yolu tarif etmektedirler. (Yaman)


Sonuç:

Kendi hayatlarını sanal dünyada belki de daha büyük bir özgünlük ve rahatlıkla sınırları olmadan sergileyebilen influencerlar instagramda , facebookda oldukça fazla takipçi sayısına sahip olabilmektedir.

Influencer’ların ortalama takipçi oranları facebook için 63 bin, twitter 59 bin , instagram 47 bin , youtube 41 bin olarak gözükmektedir. Takipçi sayısının fazla olması bir paylaşımlarının yüzlerce kişiye ulaşması anlamına gelmektedir.

Bu kadar çok takipçiye ulaşabilmelerinin yanı sıra kişisel marka değerleri olduğu için takipçileri üzerinde etkilicilikleri de yüksek olmaktadır. Bu durum da tabii ki pazarlamacıların ilgisini çekmektedir.

Tüketici deneyimini de içine aldığı için daha güçlü etkilerde bulunan influencer Marketing çalışmalarının %19’u güzellik ve makyaj , %18’i moda , %13’ü seyahat , % 12 ‘si yaşam ile yemek kategorilerinde gerçekleşmektedir.

Sanal ile gerçeğin birbirine karıştığı günümüz dünyasında influencerlar kişisel markaların gerçek hayattaki etkisinin sanal dünyada göstermekte ve pazarlama dünyasında açtıkları alanı hızla büyütmeye devam etmektedir.


Kaynakça:

https://www.arthipo.com/artblog/sanat-felsefesi/postmodern.html

http://bilgitoplumu.blogspot.com.tr/2006/10/sanayi-sonrasi-toplum-kuramlari.html

BİRSEN, Haluk, Dijital İletişim ve Yeni Medya, Eskişehir, 2015

AKAN, Yanık, Yeni Medya Nedir Ne Değildir, 2015

YAMAN, Fikret, Toplumda Kişisel Marka Olmak: Türkiye’nin Kişisel Markaları

(http://boden360.com/influencer-marketing-nedir/)

BULUNMAZ, Barış, Gelişen Teknolojiyle Birlikte Değişen Pazarlama Yöntemleri ve Dijital Pazarlama, 2016

ÖZTÜRK, Mesude Canan, Dijital İLetişim ve Yeni Medya, Eskişehir, 2015

İSPİR, Burçin, Dijital İletişim ve Yeni Medya, Eskişehir, 2015

9 görüntüleme